Kartak Espainiako Gerra Zibilean

Gerra Zibilean (1936-1939) kartetan jokatzen jarraitu zuten fronteetan, atzeguardian eta babeslekuetan, nahiz eta paper faltak eta lantegien gaineko kontrolak karten ekoizpena zaildu. Bi aldeek propaganda zabaltzeko ere erabili zituzten karta-sortak, irudiak beren ideologiekin lotutako pertsonaiekin ordezkatuz.

Karta-sorta bat motxilan

Karta-sorta batek gutxi pisatzen du, ez du mahairik behar eta orduak igarotzen laguntzen du. Fronteetan, itxaronaldi luzeak izaten zirenez, karta-partidak denbora pasatzeko eta gerraz bestelako zerbaitez hitz egiteko aukera bakanetako bat ziren. Soldaduen lekukotza eta gutun askotan aipatzen dira, zeharka bada ere.

Mezua zeramaten karta-sortak

Karta-sorta jende guztiak egunero esku artean erabiltzen duen objektua da, eta horrek ezin aproposago egiten du propagandarako. Urte haietan argitaratutako karta-sorta batzuetan, erregeak, zaldunak eta txankak milizianoekin, soldaduekin edo bestelako pertsonaia politikoekin ordezkatu zituzten. Gaur egun bildumako piezak dira, eta batzuk karta-museoetan gordetzen dira. Ez da kontu berria: kartak mendeetan egon dira zaintzapean, debekatutako eta zentsuratutako kartei buruzko artikuluan kontatzen dugunez.

Lantegiak estu eta larri

Papera, tintak eta langileak falta ziren. Karta-lantegi batzuk batzordeen edo eremu bakoitzeko agintarien esku geratu ziren, eta ekoizpena murriztu edo egokitu egin zen. Gerraostean, eskasia zela eta, oso karta-sorta higatu eta adabakituekin jokatzen zen.

Gerraostea: partida babesleku

Aisialdirako aukera gutxi zegoenez, kafetegiko, herriko kasinoko eta bazkalondoko karta-partidak 40ko eta 50eko hamarkadetako denbora-pasa nagusietako bat bihurtu ziren. Horretaz ari gara partida amaigabeen kafetegiei eta herrietako kasinoei buruzko artikuluetan.