Aisia Urrezko Mendean: kartak, antzerkia eta zezenak

XVI. eta XVII. mendeetan, espainiarren aisialdian lekua zuten antzerki-patioetako emanaldiek, erlijio-jaiek, zezenketek eta, batez ere, kartek. Hombre (Gizona) jokoak eta beste karta-joko batzuek bazter guztietan biltzen zituzten jokalariak, gortetik hasi eta tabernaraino.

Kartak nonahi

Kartetan aritzea zen denbora-pasarik zabalduena. Joko-zuloak eta joko-etxeak zeuden, eta ostatuetan ere partidak jokatzen ziren. Literaturak ere jasotzen du hori: Cervantesek hainbat lanetan aipatzen ditu kartak, eta Rinconete y Cortadillo lanean protagonistak karta-tranpen bidez bizimodua ateratzen duten pikaroak dira.

Garaiko joko nagusia Hombre izan zen, eta hainbesteko arrakasta izan zuen, non Frantziara eta Ingalaterrara ere zabaldu baitzen. Zerikusi handia izan zuen 40 kartako sorta ohiko bihurtzearekin, Espainiako karta-sortak zergatik ez duen 8rik ezta 9rik ere azaltzen dugun artikuluan kontatzen dugunez.

Estatua ere jokoan aritzen zen

Kartek dirua ematen zioten Koroari: haien fabrikazioa eta salmenta kontrolpean egon ziren mendeetan, eta zergak ezarri zitzaizkien. Jokoa debekatzea eta, aldi berean, kartengatik kobratzea garaiko kontraesan nabarmenetako bat zen.

Antzerkia eta festak

Madrilgo antzerki-patioak, Príncipe izenekoa kasu, jendez betetzen ziren Lope de Vegaren edo Calderónen lanak ikusteko. Erlijio-jaiak, prozesioekin eta auto sakramentalekin, herri-ikuskizun nagusia ziren.

Utzi zigun ondarea

Urrezko Mendetik kartei lotutako esamolde asko geratu zaizkigu. Horietako batzuk blogean azaltzen ditugu, hala nola mahukan bateko bat gordeta izatea.