Espainiar karta-sortaren bilakaera artistikoa

Espainiar karta-sortak bide luzea egin du: Erdi Aroko eskuz margotutako irudietatik eta txantiloiz koloreztatutako estanpetatik XVII. eta XVIII. mendeetako grabatu finetara, eta handik XIX. mendeko kolore biziko litografietara. Garai hartan finkatu zen gaur ezagutzen dugun irudi klasikoa; gaur egun, diseinu tradizionalak eta egile-diseinuak elkarren ondoan bizi dira.

Lehen kartak

Karta-sorta zaharrenak luxuzkoak ziren, eskuz margotuak, edo herrikoiak, zurezko plantxaz estanpatuak eta txantiloiz koloreztatuak. Irudiak zurrunak ziren, eta asko aldatzen ziren lantegi batetik bestera. Lehen kartak nola egiten ziren artikuluan azaldu dugu.

Lantegi handiak

XVII. eta XVIII. mendeen artean eskualdeko ereduak eta fabrika garrantzitsuak agertu ziren, batzuk errege-pribilegioarekin. Irudiek xehetasun gehiago hartu zituzten: garaiko jantziak, zaldi biziagoak, eta batekoak armarri eta fabrikatzailearen inskripzioekin.

Litografia

XIX. mendean litografiak kolore biziagoak eta uniformeagoak lortzeko aukera eman zuen. Garai hartakoa da estilo modernoa finkatu zuen Heraclio Fournierren diseinua; Heraclio Fournierren historia artikuluan kontatu dugu. Izkinetako zenbakiak ere gehitu ziren.

XX. mendea eta gaur egun

Karta-sorta klasikoaz gain, publizitateko, oroitzapenezko eta artistek sortutako karta-sortak ere agertu ziren. Gaur egun, inprimaketa digitalari esker, gustu guztietarako diseinuak daude. Lascuarentan geure karta-sorta batzuk ditugu, klasikotik hasi eta tematikoetaraino: gure karta-sortak atalean ikus ditzakezu.