Historia das fichas de xogo: das pedras aos garavanzos

As fichas de xogo acompañan os taboleiros desde as súas orixes e durante séculos serviron tanto para movelas por eles como para levar a conta. Fabricáronse en pedra, óso, arxila, vidro, marfil ou madeira, aínda que nas partidas de cartas de España as máis populares foron os garavanzos, as fabas e as pedras.

As primeiras fichas

Nos taboleiros máis antigos, como o Senet (senet) ou o Real Juego de Ur (Xogo Real de Ur), xa aparecen fichas de pedra ou cerámica. Os romanos usaban calculi, pequenas pedras ou pezas de vidro de cores. Da mesma palabra vén «cálculo»: con pedras tamén se contaba.

Fichas para contar

Nas cartas, a ficha serve sobre todo para anotar. No Mus (mus) cóntase con pedras (ou co que haxa á man), e en moitas casas usábanse garavanzos ou fabas. Mencionámolo en por que os bares tiñan unha baralla.

Fichas de luxo

A partir do século XVIII fixéronse fichas de nácar, marfil ou óso tallado, a miúdo con forma de peixe ou de figuras. Eran obxectos de colección que se gardaban en caixiñas xunto á baralla.

Fichas modernas

O plástico e o cartón abaratárono todo no século XX. No parchís (parchís), no dominó (dominó) ou nas damas (damas), as fichas convertéronse en parte do xogo. Hoxe moitas partidas cóntanse nunha pantalla, pero o costume de apuntar con garavanzos segue vivo en moitas cociñas.