Zein da inoiz inprimatutako kartarik arraroena?

Ez dago munduko kartarik arraroentzat hartzen den karta bakar bat, baina badira nabarmentzen diren batzuk: eskuz margotutako Erdi Aroko piezak, museoetan gordetako XV. eta XVI. mendeetako karta-sorta osatugabeak edo inoiz erabili ez ziren inprimatze-akatsdun kartak. Askotan, altxor horiek liburu zaharren koadernaketetan betegarri gisa ezkutatuta iraun dute gaur arte.

Gaur arte iraun duten Erdi Aroko kartak

Kartak hautsi arte erabiltzen ziren, eta gero bota egiten ziren; horregatik, oso gutxi geratzen dira lehen mendeetatik. Luxuzko karta-sorta batzuek iraun zuten, artelan gisa gordetzen zituztelako, eta museoetan eta liburutegietan daude. Askotan ez dira karta-sorta osoak geratzen, karta solte gutxi batzuk edo liburuak koadernatzeko berrerabilitako moztu gabeko inprimatze-orriak baizik.

Koadernaketetatik berreskuratutako kartak

Arraroa dirudi, baina hala da: inprimatzaileek gaizki ateratako karta-orriak erabiltzen zituzten liburuen azaletan betegarri gisa. Mende batzuk geroago, liburuak zaharberritzean, ordura arte ezagutzen ez ziren kartak agertzen dira. Horren berri ematen dizugu Europan dokumentatutako lehen karta-sortei buruzko artikuluan.

Inprimatze-akatsak eta tirada laburrak

Garai modernoan, karta bat arraro egiten duena inprimatze-akats bat izan ohi da: okerreko palo bat, huts egiten duen kolore bat edo alderantziz inprimatutako karta bat. Bildumagileek asko bilatzen dituzte, halaber, oso tirada txikiko propaganda- edo publizitate-karta-sortak.

Eta karta-sorta espainiarrean?

Antzinako urrezko batekoak, fabrikatzaileak bere izena eta urtea jartzen zituen kartak, bilatuenetakoak dira. Urrezko batekoaren historiari buruzko artikuluan kontatuko dizugu. Bertatik bertara ikusi nahi badituzu, eman begiratu bat karta-museoei.