Zer da benetan ausa?

Ausa eskura dugun informazioarekin aurreikusi ezin duguna da. Ondo nahasitako karta sorta batetik karta bat ateratzean, emaitzak badu kausa bat, baina ezin dugu aldez aurretik jakin zein karta aterako den. Probabilitateak ausa hori neurtzeko aukera ematen digu.

Ausa eta kaosa ez dira gauza bera

Dado bat jaurtitzean, lege fisikoek erabakitzen dute emaitza. Baina hain xehetasun txikien mende dago (indarra, angelua, erreboteak), non inork ezin baititu kalkulatu. Praktikan, ausazkoa balitz bezala jokatzen du. Kartak nahastean gauza bera gertatzen da: mugimendu bakoitza mekanikoa da, baina azken ordena ezin da aurreikusi.

Jakin daitekeena

Zein karta aterako den ez badakigu ere, badakigu ausak epe luzera nola jokatzen duen. 40 kartatik 10 urreak dira: esku askotan, gutxi gorabehera lau kartatik bat urrea izango da. Erregulartasun hori aztertzen dute probabilitateak eta estatistikak.

Ausa eta trebetasuna

Karta-jokoek biak uztartzen dituzte. Banaketa ausazkoa da; zure kartekin egiten duzuna, berriz, trebetasun kontua. Partida bakar batean okerren jokatzen duenak irabaz dezake, baina ehun partidatan ia beti onenak irabazten du. Horregatik, Musa edo Ginotea jokoetan, jokalari batzuek hain erregulartasun handiz irabazten dute, non hori ez baita zorte hutsa.

Eta zortea?

Zortea ausa bizitzeko dugun modua da: zerbait ona edo txarra egokitzen zaigu, eta izena jartzen diogu. Oso gizatiarra da, baina komeni da indar misteriotsu batekin ez nahastea. Hemen kontatzen dizugu: ba al dago zorte-boladarik?