Zer esan nahi du «ir de farol» esamoldeak?

«Ir de farol» esamoldeak ez daukazun indarra duzula sinetsaraztea esan nahi du, bestea txunditzeko edo atzera egin dezan lortzeko. Enbido-jokoetatik dator: jokalari batek apustu handia egin dezake karta txarrekin, aurkariek enbidoa onar ez dezaten.

Argia ematen duen faroletik engainatzen duenera

Farol hitza aspalditik erabili izan da gaztelaniaz, adiera figuratuan, harro agertzen eta zarata egiten duen norbait izendatzeko, arreta erakartzen duen argi handi baten antzera. Espainiako Errege Akademiaren hiztegiak erabilera hori eta jokoarena jasotzen ditu: aurkaria nahasteko egindako jokaldi edo enbido faltsua.

Farola joko-mahaian

Musa jokoan, farola jokoaren parte da. Karta kaskarrekin handira enbido egiteak edo ezer eduki gabe hordagoa botatzeak aurkari-bikoteak ez onartzea eta zuk tantoak irabaztea ekar dezake. Horregatik esaten da musean kartekin bezainbeste aurpegiekin jokatzen dela. Muturreko kasuaz aritu gara «de órdago» esamoldeak zer esan nahi duen azaltzean.

Gezurtia jokoan ere egiten dira farolak: inork gezurretan harrapatzen ez bazaitu, irabazi egiten duzu.

Nola erabiltzen da gaur egun?

• «Ez egin kasurik, farola botatzen ari da.»
• «Beste eskaintza bat zuela esan zuen, baina farola zen.»

Hori ohituraz egiten duenari farolero esaten zaio gaztelaniaz, hau da, harroputz edo itxurati. Eguneroko bizitzan harrokeria-kutsua du; joko-mahaian, berriz, estrategia hutsa da.