Zergatik izaten zuten Espainiako tabernek beti karta sorta bat?

Espainiako tabernek karta sorta bat izan ohi zuten, auzoko edo herriko elkarguneak zirelako, eta kartek denbora-pasa merke, partekatu eta gordetzeko erraza eskaintzen zutelako. Karta sorta bat, tapiz bat eta kontuak eramateko txitxirio batzuk nahikoa ziren lau lagunek arratsaldea elkarrekin pasatzeko.

Taberna, guztion egongela

XX. mendearen zati handi batean, Espainiako etxe asko txikiak ziren eta telebistarik ere ez zuten. Taberna, ardandegia edo herriko kasinoa egongela partekatua ziren. Han uztaz, futbolaz eta unean uneko kontuez hitz egiten zen, eta ia beti egoten zen mahairen bat lau jokalari buru-belarri hartuta.

Jabeak bazekien: partidak ohiko bezeroak erakartzen zituen. Jokatzen zuenak kafea, ardoa edo karajilloa hartzen zuen, eta biharamunean itzultzen zen errebantxaren bila. Barra atzean karta sorta edukitzea ia inbertsio bat zen.

Mahai guztietan entzuten ziren jokoak

Eskualdearen arabera, joko baten edo bestearen izena entzuten zen. Mus (musa) iparraldean, Guiñote (ginotea) Aragoin, Kuatrola Gaztela eta Leonen, Chinchón (txintxona) ia nonahi eta Brisca (briska) zerbait azkarra nahi zuenarentzat. Guztiek zuten zerbait komunean: espainiar karta sortarekin jokatzen dira, eta solasa, elkarren arteko lehia eta tarteka «karta hori ezin da horrela atera!» bat edo beste eskatzen dituzte.

Denbora-pasa hutsa baino gehiago

Tabernako partidak idatzi gabeko arauak zituen: nork nahasten dituen kartak, nork ordaintzen duen erronda, noiz hitz egin daitekeen bikotekidearekin. Eskola informala zen: helduek gazteei irakasten zieten, eta dotoreziaz galtzen ikasten zen bertan (edo saiatzen, behintzat). Gaur erabiltzen ditugun esamolde asko, hala nola berrogeiak kantatzea, handik sortu ziren.

Eta orain?

Karta sortak taberna askotan jarraitzen du, baina dagoeneko ez guztietan. Partida horietako batzuk pantailetara aldatu dira, eta horixe da hemen zaindu nahi duguna: lagunekin sarean jokatu ahal izatea, betiko mahaiaren xarma galdu gabe.